26 kwietnia 2006, godz. 18.00, Malarnia

„Dlaczego dziecko gotuje się w mamałydze?" Aglayi Veteranyi

tłumaczenie: Alicja Rosenau
adaptacja : Radu Afrim, Emilia Sadowska

opieka reżyserska: Emilia Sadowska
występują: Barbara Prokopowicz, Magdalena Płaneta, Barbara Krasińska, Roland Nowak, Małgorzata Peczyńska, Włodzimierz Kłopocki

„Stop the Tempo" Gianiny Carbunariu

tłumaczenie: Radosława Janowska
opieka reżyserska: Monika Dobrowlańska
występują: Magdalena Biegańska, Ewa Szumska, Łukasz Pawłowski

Przebudzenie-współczesny dramat i teatr rumuński
Spotkanie z tłumaczką i propagatorką kultury rumuńskiej w Polsce - Radosławą Janowską-Lascar oraz gościem specjalnym, Iulią Popovici, teatrlologiem i krytykiem z Bukaresztu. Iulia Popovici przygotuje wykład o współczesnym dramacie rumuńskim, ilustrując to przykładami video z przedstawień rumuńskich.

Patronat nad tym wydarzeniem objęła Ambasada Rumunii w Rzeczypospolitej Polskiej. Podczas spotkania obecny był Ambasador - Gabriel Constantin Bartaş oraz Konsul Honorowy Rumunii w Poznaniu Iuliana Grażyńska.

AGLAYA VETERANYI
Urodziła się w 1962 roku w Bukareszcie, w rodzinie artystów cyrkowych. Po ucieczce z Rumunii rodzina uzyskała azyl w Szwajcarii, następnie prowadziła wędrowny tryb życia jeżdżąc z występami. Dzieciństwo i wczesną młodość pisarka spędziła w hotelach i wozach cyrkowych. Pisać nauczyła się dopiero w szwajcarskiej szkole z internatem: niemiecki stał się jej językiem literackim.
Po studiach aktorskich pracowała od 1982 roku jako aktorka, równolegle zajmując się twórczością pisarską. W 1999 nakładem niemieckiego wydawnictwa DVA ukazała się pierwsza powieść Aglaji Veteranyi „Warum das Kind in der Polenta kocht” (Dlaczego dziecko gotuje się w mamałydze). Powieść została bardzo dobrze przyjęta, autorka otrzymała za nią liczne nagrody (Nagroda Artystyczna Miasta Berlina 2000, Nagroda im. Adalberta von Chamisso).
3 lutego 2002 roku w Zurychu, Aglaya Veteranyi popełniła samobójstwo, nie doczekawszy wydania swojej drugiej książki „Das Regal der letzten Atemzuege” („Regał ostatnich westchnień”)
( na podst.; „Dlaczego dziecko gotuje się w mamałydze”, Wydawnictwo Czarne 2003.)

„DLACZEGO DZIECKO GOTUJE SIĘ W MAMAŁYDZE”
Historia rumuńskiej rodziny cyrkowców, która uciekła z ojczyzny na „Zachód” w poszukiwaniu lepszego życia. „Rumuńska rodzina zawsze trzyma się razem” powtarza Ciotka, za granicą jednak rozpada się jak szklanka...
Życie pomiędzy wozem cyrkowym, a areną, oglądamy oczami małej dziewczynki.
Kobieta, która wisi za włosy, Ojciec, co z zazdrości okaleczył swoją przybraną córkę, Ciotka wróżąca z fusów i siostry, które żeby zabić strach opowiadają sobie historię o dziecku gotującym się w mamałydze, każda z tych postaci próbuje zbudować swój świat od nowa. Zagranica zawsze pachnie inaczej...To postacie, które noszą w sobie ciężar samotności, oderwane od swojej kultury, religii, zwyczajów.

GIANINA CĂRBUNARIU
Urodziła się w roku 1977 w Piatra Neamt w Rumunii. Jest absolwentka filologii rumuńsko- francuskiej Uniwersytetu w Bukareszcie oraz Uniwersytetu Sztuki Teatralnej i Filmowej im. Iona Lucy Caragiale. Uczestniczyła w warsztatach teatralnych we francuskim Limoges, macedońskim Skopje oraz bułgarskim Sozopolu. Do tej pory wyreżyserowała w profesjonalnych teatrach pięć dramatów, między innymi: Franza Xaviera Kroetza, Havara Sigurjonnsona oraz swoje Stop the tempo!, którego prapremiera odbyła się teatrze Luni w Bukareszcie. Jej inscenizacje oglądano już na festiwalach w Sibiu, Timiszoarze, Wiesbaden, Dublinie, Montrealu oraz festiwalu Kontakt w Toruniu (2005).
Poza Stop the tempo! napisała do tej pory cztery teksty dramatyczne, w tym Nierealność z Natychmiastowego Dzikiego Wschodu ( główna nagroda na Ogólnorumuńskim Konkursie Twórczości Dramatycznej 2000), Honey oraz mady- baby.edu.(2004).

Jako najaktywniejsza członkini grupy dramAcum, Gianina Căbunariu przyswoiła sobie założenia estetyczne teatru „dnia dzisiejszego”: jej teksty są napisane dla określonych aktorów, tematy sztuk są mocno zakotwiczone w konkretnej, czasowej i przestrzennej rzeczywistości dzisiejszej Rumunii. Założenia artystki są za każdym razem ideologiczne, a jej działania określają zarówno jej tożsamość artystyczną, jak i tożsamość
członka określonej społeczności. Teatr Cărbunariu jest teatrem niekomfortowym, ikonoklastycznym, atakującym brakiem jakiegokolwiek tabu. Nie będąc teatrem z tezą, jest teatrem politycznym, gdyż dotyczy polis i jego obywateli .Ten teatr nie zamyka się na spojrzenie z zewnątrz i nie zmienia w sceniczną egzotykę, a mimo to jako temat nadrzędny podnosi Rumunię. Za swoją postawę osobistą Gianina Cărbunariu przyjęła sprzeciw wobec istniejącego systemu, który wyraża brakiem współpracy z teatrami państwowymi.
Stop the tempo! z początku było częścią większego projektu kilku reżyserów, zrealizowanego pod nazwa „Teatr konsumpcyjny”. Spektakl zmontowany został w Teatrze LUNI w Green Hours ( klubie alternatywnym). Sztuka grana była przez troje aktorów z pokolenia autorki. W końcu 2003 roku wydawała się objawieniem. Na zupełnie jałowym terytorium tak z punktu widzenia formy, jak i treści pojawił się tekst bez zahamowań operujący językiem, wykorzystujący poezję i wprowadzający anarchistyczny nastrój.
Na podstawie tekstu Iulii Popovici, Przebudzenie, tłum. R. Janowska, „Dialog”, nr 6, R. 2005.

IULIA POPOVICI
Dziennikarka , krytyk teatralny, teatrolog.
Urodzona w 1979 roku w Suceava (Rumunia). Mieszka w Bukareszcie. Absolwentka Uniwersytetu w Bukareszcie w zakresie teorii literatury (2003). Od 2004 roku studentka Państwowego Uniwersytetu Teatru i Filmu (UNATC) na wydziale dramatu.
Stypendystka programu Socrates – przez rok studiowała w Madrycie. Uczestniczka wielu warsztatów zarówno z zakresu dziennikarstwa , jak i sztuki teatru (m.in. Tirana, Bistrita, Cluj).Członkini jury konkursu na najlepszą sztukę (UNITER 2004). Członkini Rumuńskiego Związku Teatrów (UNITER) oraz Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków Teatralnych (IATC). Współpracuje z dziennikiem ZIUA, tygodnikiem OBSERVATOR CULTURAL, ROMANIA LITERARA oraz „22”, MAN_IN_FEST.
Autorka wstępów do utworów dramatycznych i poetyckich takich autorów jak:
Lia Bugnar, Gianina Carbunariu, Arpad Goncz, Ana Blandiana, Peca Stefan.
Razem z grupą dramAcum organizuje wiele akcji. Aktualnie koordynuje projekt „Przewodnik po teatralnym tabu”.

RADOSŁAWA JANOWSKA-LASCAR
Legniczanka, absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego (muzykologia, filologia rumuńska) oraz doktor filologii Uniwersytetu „Alexandru Ioan Cuza” w Iaşi (pol. Jassy), Rumunia.
Tłumacz literatury polskiej na język rumuński (wydane w Rumunii tomy przekładów z S. Mrożka, Z. Herberta, H. Krall i P. Huelle, tłumaczenia poezji polskiej w rumuńskich czasopismach literackich) oraz literatury rumuńskiej na język polski (sztuka „Stop the tempo” G. Carbunariu, opowiadania satyryczne – jeszcze niepublikowane).
Popularyzatorka kultury i języka polskiego w Rumunii (w latach 1995 – 2001 lektor języka polskiego na Uniwersytecie „Al. I. Cuza” w Iaşi; organizatorka wieczorów literatury i muzyki polskiej w Muzeum Literatury w Iaşi; autorka Rozmówek rumuńsko-polskich wydanych w Iaşi; autorka lub współautorka audycji radiowych o Polsce i jej kulturze w lokalnej rozgłośni radia rumuńskiego w Iaşi).