Dziewięćdziesiąta rocznica wybuchu Powstania Wielkopolskiego to źródło inspiracji nie tylko dla badaczy przeszłości, lecz również dla artystów. Teatr, w sposób całkowicie odmienny niż prace naukowe, może przekazać istotę jedynego zwycięskiego zrywu niepodległościowego podjętego przez Polaków w czasach zaborów. Dzięki emocjom zawartym w dziele sztuki, chłodne analizy historyków mogą ożyć w wyobraźni publiczności.
Teatr Polski w Poznaniu, który w czasach niewoli był jedną z ostoi polskości, prezentuje premierę autorskiego spektaklu Pawła Kamzy. Przedstawienie inspirowane historią Powstania Wielkopolskiego, oparte zostało na dwóch, dotychczas niepublikowanych, relacjach uczestników wydarzeń roku 1918, które udało się odnaleźć reżyserowi. Stanowią one cenne świadectwa historii, ukazując jednocześnie zaangażowanie Niemców mieszkających w Poznańskiem w wydarzenia polskiej rewolucji. „Kiedy świat był młody” to jednak nie tylko opowieść o zrywie narodowym to przede wszystkim historia o miłości, zdradzie, namiętnościach z aferą szpiegowską w tle.
Autor na szczęście nie zdecydował się na inscenizowanie na scenie powstania. Postawił na romans kryminalny. O powstaniu dowiadujemy się tylko tyle, ile mówią o nim bohaterowie – mieszkańcy Poznania: Niemiec, obywatelka państwa pruskiego żydowskiego pochodzenia i troje Polaków. Miejscem, w którym przecinają się ich drogi, jest kawiarnia, a nie powstańcza barykada czy pole bitwy. Kamza zrezygnował z opowiadania wielkiej historii na rzecz tej małej, która nigdy nie trafi do podręczników szkolnych i akademickich. Wybrał historię domową, ponieważ ona pokazuje złożoność powstania i jego legendy. (…)
Siłą tego świata są aktorzy: Barbara Krasińska, Magdalena Płaneta, Teresa Kwiatkowska, Łukasz Chrzuszcz i Andrzej Szubski. Stworzyli wiarygodne postaci sceniczne, pokazali, jak historia potrafi zmienić człowieka.
Stefan Drajewski, „Głos Wielkopolski", 23.12.2008.
